среда, 28 сентября 2016 г.

Մեսրոպ Մաշտոցի մասին

                       Մեսրոպ Մաշտոցին

Որ մեր լեզուն,մեր երկիրը և մեր հոգին հայկական
Աշխարհային հողմերի դեմ կանգուն մնար մշտական,
Ստեղծեցիր մեր գրերը, մեր սրերը փրկության:
Այդ գրերով մեր ոսկեբառ մատյանները գրվեցին,
Մեր երգերը թևեր առած աշխարհով մեկ ցրվեցին:
                                                   
                                                  Խաչիկ Դաշտենց

                       Մեսրոպ Մաշտոցին

Ով մեծագործ  Մեսրոպ Մաշտոց
Մեր առաջին  բացված դպրոց,
Ամեն գիրդ՝ անշեջ  ճրագ,
Մեզ հայ պահող անմար կրակ:
Մեր առաջին լեզվի տաճար,
Լուսապայծառ հայոց հանճար:
Դու մեր Մեծ Պապ՝  Հացիկ գյուղից,
Մշո դաշտի քաղցրիկ հողից:
Շրթունքներով մեր մանկական՝
Քեզ հազար փառք հավերժական:

                                                      Խաչիկ Դաշտենց

                                      ***
Աստվածընծա տաճարի հետ թե ամրոցը չլիներ,
Թե ամրոցի ամրոց՝ գրոցն ու բրոցը չլիներ,
Դեռ էն  գլխից կցամաքեր՝ Սևանն ու Վանն էլ վրան,
Մաշտոցն ինքն էլ չէր հավերժի,թե Մաշտոցը չլիներ...

                                       ***
Ի սեր երգիս անմահության՝  Մաշտոց այր էր հարկավոր,
Ի սեր ազգի՝ Վարդանի պես զոհվող այր էր հարկավոր,
Սփյուռքներում, աշխարհով մեկ հայոց լեզվի փրկության,
Ամենօրյա հազար ու մեկ Ավարայր էր հարկավոր:

                                                   Հովհ. Շիրազ

Պատյան չունի՝ Թուր – կեծակի հայոց լեզուն այբբենաթուր...
 Մի այնպիսի զորք ծնեցիր, որ ոչ մի պահ չի տրոհվում,
 Ոչ մի զինվորդ չի զոհվում ...
 Ամեն տառդ հայ ազգապահ մի զինվոր է անմեռական,
Ամեն բառդ՝ հայոց մի գունդ , այբուբենդ ՝ բանակն Հայկյան ...
 Ո՛վ դու՝ անզույգ մեր զորավար, արյուն չկա քո նիզակին
 Ո՛վ ուսուցիչ, ո՛վ ազգապահ, ով զորավար Այբբենաթուր...
 Այն դարերում, երբ յոթնացեղ ասորիքներ անհետ կորան,
Դու չթողիր հայը կորչի, ո՛վ աստըծո այբբենարան ...
                                                 
                                                    Հովհ. Շիրազ


ՎԱՀԱԳՆ ԴԱՎԹՅԱՆ
ՆԵՐԲՈՂ ՄԱՅՐԵՆԻ ԼԵԶՎԻՆ
Դու` սեր առաջին, առաջին մորմոք, արաջին աղոթք,
Որ տառապանքով փոխվեցիր բառի ու դարձար լեզու…
Ու երբ «Հայրենիք» անունը տվինք հողին այս քարոտ,
«Մայրենի» դրինք անունը քո սուրբ…
Եվ դու դարեդար մեզ շնորհեցիր կանչը քո արյան,
Համը քո հացի, եռքը քո գինու, ցոլքը քո հրի,
Տվիր պղնձե այս քարափների կռինևչը վայրագ
Ու քնքշությունը լացող մամուռի:
Մեզ նավասարդյան առավոտների լույսով օծեցիր
Եվ մկրտեցիր առասպելների ուժ ու զորությամբ,
Աստվածների հետ քո աստվածային լեզվով խոսեցիր,
Ոսոխների հետ` որոտով քո բամբ…
Ու մենք դարձրինք քեզ երդում, ոգի, դարձրինք աստված,
Թեև գիտեինք, որ աստվածները գոհ են պահանջում,
Եվ Ավարայրում ընկանք արնաքամ, ընկանք ծվատված,
Բայց չզիճեցինք և ոչ մի հնչյուն…
Եվ հիմա, հիմա անթեղի նման քեզ պիտի տանենք,
Քեզ պիտի տանենք իբրև հրդեհից ազատվաց մանկան,
Հողմերից փրկվաց կանթեղի նման քեզ պիտի տանենք
Եվ տանենք իբրև երդում ու պատգամ…
Եվ տանենք պիտի իբրև առաջին հավատ ու աղոթք,
Եվ տանենք պիտի իբրև սրբազան հաց, գինի ու հուր…
Եվ հիշենք, որ երբ «Հայրենիք» ասինք հողին այս քարոտ,
«Մայրենի» դրինք անունը քո սուրբ:ՄԱՇՏՈՑ

      Մեսրոպ Մաշտոց
Երախտապա՜րտ ենք, Մեսրոպ Մաշտոց,
Տառերի համար քո ստեղծած:
Դրանով փրկվե՛ց ազգը հայոց,
Եվ այդ տառերով հայը մնա՛ց:

Բայց ահա ոմանք նույն տառերով
Զրպարտությո՜ւն են գրում հիմա:
Եվ վախենում եմ, որ դրանով
Հայ համարվողը հայ չմնա:

Բայց դու քանի կա՛ս՝ նա կմնա՛:


                             Համո Սահյան
ՄԵՐ ԼԵԶՈՒՆ 
Մեր լեզուն մեր խիղճն է դա,
Սուրբ հացը մեր սեղանի,
Մեր հոգու կանչն է արդար 
Ու համը մեր բերանի:

Մեր լեզուն ծուխն է մեր տան,
Մեր կշիռն աշխարհի մեջ,
Նա աղն է մեր ինքնության,
Էության խորհուրդը մեր:

Մեր լեզուն արյունն է մեր,
Արյունից ավելի թանկ,
Մեր բուրմունքն ու գույնն է մեր,
Մեր լեզուն մենք ենք որ կանք:

Նա պիտի մեր առաջին 
Ու վերջին սերը լինի,
Ի՞նչ ունենք էլ աշխարհում,
Որ այսքան մերը լինի:

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

Քեզանով է պայթել հունդը մեր գոյության, 
Քեզանով ենք դարձել տուն ու երկիր, 
Շառաչել ես դու հին հողում Արարատյան 
Մինչև հնչյունը քո դարձել է գիր։ 
Դու ոգին ես եղել մեր եղեգան փողի, 
Ոգու կանչն ես եղել մեր պայքարող… 
Կարող Էինք ապրել անգամ առանց հողի, 
Բայց առանց քեզ ապրել չէինք կարող։ 
Քեզանով են խոսել սեպուհներն ու արքան։ 
Շինականն է խոսել հոգնած ու հեգ՝ 
Չեղյալ իր աատծո, իր սրտի և անգամ 
Իր տանջանքի լծորդ լծկանի հետ։ 
Դու մեր անցած բոլոր ուղիներում մթար, 
Եվ զրահ ես եղել և զորավիգ, 
Մարմնավորել ես դու մեր գաղափարն արդար, 
Դարձել Ցասման Մհեր, Թլոր Դավիթ։ 
Մերթ հնչել ես որպես կռվի կանչող շեփոր, 
Մերթ հառաչել ուրպես սիրտը ցավոտ, 
Հեքիաթներ ես հյուսել, առասպել ու էպոս, 
Ողբերգության մատյան, ասք ու աղոթք։ 
Մերթ բուրել ես որպես վարղավառի ծաղիկ, 
Ճախարակի թելն ես մերթ ոլորել, 
Հայրեններ են դարձել շարական ու տաղիկ, 
Անտունիներ անտուն և հորովել... 
Մաքրությունն ես առել արեգական շողի, 
Լուսավորել ես մեր վերելքն անվերջ, 
Արձագանքն ես եղել մեր մարտական փողի 
Ավարայրից մինչև Թաման ու Կերչ։ 
Դու հնչում ես ահա որպես երգ ու երգում 
Շրթունքների վրա իմ սերնդի, 
Եղբայրական բոլոր լեզուների երթում 
Սրտի խոսքն ես խոսում հողագնդի։ 
Հինավուրց ու նորոգ դու իմ հայոց լեզու, 
Դու ավելի փարթամ պիտի ծաղկես, 
Երբ մեր երազն անգամ հայերեն է հյուսվում, 
էլ կարո՞ղ ենք ապրել մենք առանց քեզ։ 
Ոչ մի մրրիկ ու հողմ մեզնից քեզ չի պոկի, 
Եվ քեզ չի խափանի ոչ մի աղետ, 
Մեր գոյության արև, մեր ինքնության ոգի 
Հավիտենից ի վեր և առհավետ:





воскресенье, 25 сентября 2016 г.

Պարույր Սեվակ - Եվ այր մի` Մաշտոց անուն

  Պարույր  Սեվակի  <<Եվ  այր մի՝ Մաշտոց անուն>>  պոեմի  բարձրաձայն ընթերցանություն









Ալ. Շիրվանզադե - Ալինա

Սեպտեմբերի 24-ին գրադարանում անցկացվեց բարձրաձայն ընթերցանություն: Ընթերցանության թեման Ալ.Շիրվանզադեի <<Ալինա>> պատմվածքն էր: Պատմվածքից ընտրված էր հատվածներ, որոնք խմբակի անդամները  բարձրաձայն կարդացին և պատմեցին : Նրանց հետաքրքեց Ալինայի  կերպարը , իսկ նրա դժբախտ ճակատագիրը շատ հուզեց: Պատմվածքը հետաքրքիր էր և տխուր: Այն ամբողջությամբ կարդալու համար  խմբակի անդամները գրքերը վերցրին տանը կարդալու:


 Ալինայի կերպարը համանուն «Ալինա» պատմվածքում ներկայացված է շատ նուրբ, թախծալի և եթերական կերպարով: Պատմվածքում նրա կերպարին առաջին իսկ հանդիպումից հետո հասկանում ես, որ նա աստվածային գեղեցկություն ունի՝ նազելի կառուցվածք, բաց գույնի խոշոր աչքեր, մութ, թանձր մազեր, ինչպես գեղարվեստական մի անզուգական գործ: Այդպիսին է խենթ Ալինան ոչ միայն արտաքանապես, այլ նաև ներքուստ, քանզի ներկայացված է անսահման բարությամբ, խղճի առկայությամբ դեպի այն էակը, ում հետ նա կարծես վերանում էր աշխարհիս երեսից, և ով սիրեց նրան ու դարձավ հենց այդ խելահեղ սիրո զոհը: Ալինան չէր սիրում իր ամուսնուն, քանի որ ամուսնացել էր նրա հետ ծնողների խնդրանքով, և այդպես էլ չսիրեց ոչ ոքի: Երբ կարդում ես պատմվածքը, հասկանում ես, թե Ալինան ինչպիսի խղճահարություն էր զգում Սպիրիդոնովի հանդեպ և որքան հավատարիմ էր նրան, ում հետ կյանքն իմաստ էր ստանում և ներկայանում նոր գույնով: Նրա հավատարմությունը ներկայացվում է դեղին վարդերի տեսքով, որոնք նա խնամքով պահում էր, թեև արդեն չորացել էին, սակայն նա այդ չորացած վարդերի միջոցով լրացնում էր նրա բացակայությունը: Նա կրծքի խոշոր դեղին վարդը ցույց էր տալիս, որ նա երբեք չի հանել նրան իր սրտից և մտքից: Ալինայի միտքը այնտեղ էր…հեռու հեռվում…Սպիրիդոնովի հետ, նրա կողքին, և նա միայն ֆիզիկապես էր ապրում երկրի երեսին՝ չընկալելով այնտեղ կատարվող ոչինչ: Եվ մի օր Ալինայի մարմինը ևս միացավ նրա հոգուն՝ կրծքին դեղին վարդերի մի փունջ…

среда, 21 сентября 2016 г.

Անկախության 25 ամյակը

                         
Որ հավետ ապրի աշխարհում
 Օ, նորք,քո ցնորքը բուրյան,-
 Այս թռիչքը մեր լայնահուն
 Եվ բարբառը այս նաիրյան...
                                                   
                                    Եղիշե Չարենց


Անկախության 25 ամյակի առթիվ գրադարանում կազմակերպվեց զրույց և գրքային ցուցահանդես,որտեղ ներկայացված են հայոց  պատմության , հայ ազգային հերոսների մասին պատմող գրքեր: Գ. Մարտիկյանի <<Ապրելու բանաձևը>>  գրքի առանձին հատորներով ներկայացվում է  Արցախյան  ազատամարտին մասնակցած և այդ մարտերում հերոսաբար զոհված զինվորների մասին: Հերոսների մահով է անմահանում ,հերոսների մահով է հավերժանում հայրենիքը: Մենք հզոր ենք մեր հողի վրա: Ճանապարհ ,որ անցավ հերոսը,զենքով ազգի պատիվն ու արժանապատվությունը պահելու,ազգին պարտադրված պատերազմում հաղթելու՝առանց անզեն մարդկանց վրա զենք բարձրացնելու:
  Հայաստանը մեր հայրենիքն է: Ճանաչել ինքն իրեն՝ նշանակում է   հասկանալ սեփական էության ձգտումը, դեպի այն սկիզբը,որտեղից քայլ է առել մարդը,իր գերդասատանը,իր ժողովուրդը,ձգտումը դեպի այն տեղը,որը մարդու Հայրենիքն է:

Անկախության 25 ամյակը

Սեպտեմբերի  21-ին մեր երկիրը  նշում է Անկախության  օրը: Այդ օրը տոն էր նաև 198 ավագ դպրոցում: Աշակերտները նախապատրաստական աշխատանքների ընթացքում պատրաստել էին պաստառներ հայ ազգային հերոսների մասին: Հնչեցին հայրենասիրական երգեր և բանաստեղծություններ:















понедельник, 19 сентября 2016 г.

Անկախության 25 ամյակը

                Երբ քայլեցիր տոտիկ-տոտիկ, ըսի՝ եկավ տոհմը Հայկի.
                Երբ խոսեցար հատիկ-հատիկ, այցի եկավ Մաշտոցն ինծի.
                Այսօր, բալիկ, երբ բարեհունչ կերգես երգեր հայրենական,
                Ես ձայնիդ մեջ արդեն կզգամ Անմահությունը հայության:
                                                            Թորոս Թորանյան
                     


  Ամեն տարի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանը նշում է Անկախության օրը։





Այս տարի լրանում է անկախության հռչակման 25-ամյակը։
1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի ժողովուրդը ձայների ճնշող մեծամասնությամբ քվեարկեց ԽՍՀՄ-ի կազմից դուրս գալու և անկախ պետություն ստեղծելու օգտին:
Հայաստանի անկախ Հանրապետության անցած 25 տարիները հայոց պետականության վերստեղծման, հայերի ինքնության ամրապնդման տարիներ են: Ազգի և պետության հավերժության հավիտենականության գաղափարախոսության իրեղեն գործիքը անկախությունն է։ Այն ազգը, որը անկախ պետականություն չունի, պատմությունը ցույց է տալիս՝ երբեմն էլ որպես ազգ բնաջնջվում է: Անկախությունը ի վերուստ տրված գործիք չէ։ Յուրաքանչյուր ազգ ինքն է տքնում, տառապում, արարում, որպեսզի ունենա հավիտենականություն և ուժեղ պետություն։

Հազարամյակների ճամփորդ է հայը,որն իր երկար ճանապարհին հրաշքներ է արարել, կերտել և կառուցել, դիմագրավել թշնամուն և հայոց շունչն ու խոսքն է հասցրել դարերին ու գնում է դեպի գալիք դարերը...

      Զարմանալի է մեր ազգի կենսունակությունը: Եվ ոչ մի բռնակալ, և ոչ մի բարբարոս երբեք չի կարողացել նվաճել ու ընկճել հակական ցեղի այդ հատկությունը: Ամեն անգամ, ամեն մի բռնակալի հայ ժողովուրդը կարող է կրկնել Վարդանանց խոսքը, թե՝ կարող ես հայի մարմինը տանջել, բայց նրա հոգու հետ ինչ ես անելու... :
                                                                
                                                                                           Հովհ. Թումանյան

        Թող հավերժ ապրի մեր ժողովուրդը, հազար տարիներ ու հազար դարեր, թող այնքան ապրի մեր ժողովուրդը, քանի ապրում է մեր հողագունդը:
                                                                                                             Գեվորգ  Էմին

                  Հայը ծնկում է իր հողի առաջ
                  Ոչ թե իր հողը գերողի առաջ:
                  Ծնկում վիրավոր դրոշի առաջ,
                  Նահատակների իր հուշի առաջ:
                  Իր խաչի առաջ,
                  Հավերժող ազգի Արարչի առաջ:
                                                   
                  Ես հայ եմ.-ասաց Ազատությունը,
                  Հայի կյանք ունեմ և հայի հավատ.
                  Վկա են Աստված  ու լեռն Արարատ:
                                                    Վ. Վարդունի

пятница, 16 сентября 2016 г.

Վիլյամ Սարոյան - Առաջին օրը դպրոցում

        Ես հայ եմ, և դուք գիտեք, թե ինչ դժվարին և միանգամայն ինչ  հրաշալի  բան է այդ:                          
                                                                                               Վիլյամ  Սարոյան

Սեպտեմբերի 16-ին գրադարանում անցկացվեց բարձրաձայն ընթերցանություն; Ընթերցանության  համար   ընտրված էր Վիլյամ Սարոյանի <<Առաջին օրը դպրոցում>> պատմվածքը: Խմբակի անդամները հատվածներով կարդացին պատմվածքը,պատմեցին կարդացած  մասերը, վերլուծեցին և բնութագրեցին հերոսին: Բժիշկ Լուի Դևիի միակ որդին՝ Ջիմը առաջին անգամ դպրոց է գնում: Նրա մայրը մահացել էր տղայի ծնվելու ժամանակ: Ջիմը չէր ուզում դպրոց գնալ,բայց առաջին իսկ օրը դպրոցում նրան դուր եկան երեխաները և հատկապես ծամոնի խաղը: Տանը նա հորը պատմում է ծամոնի խաղի մասին,իսկ տնտեսուհին արցունքոտ աչքերով հետևում է նրանց:
Խմբակի անդամներին  ծանոթ էին Վ. Սարոյանի որոշ ստեղծագործություններ,որոնք նրանք կարդացել էին դպրոցական դասագրքերից: Այս պատմվածքը անծանոթ էր և  հետաքրքրեց աշակերտներին: Ներկայացվեց նաև գրողի մասին տեղեկություններ:
  Համաշխարհային ճանաչում ունեցող ամերիկահայ գրող Վ. Սարոյանը ճանաչում ստացավ իր պատմվածքների առաջին ժողովածուն հրապարակելու պես՝1934թ.-ին:Նա Հայաստանում առաջին անգամ եղել է 1935թ.-ին,հետո այցելել է 1960,1976 և 1978թթ.-ին: